zaterdag 20 juni 2026
Hoeven op een rij
vrijdag 8 mei 2026
Alchemie en het ijzer
Verslag van een maakproces
Omdat de combinatie van figuratief en abstract niet werkte, besloot ik de voeten van het paard verder te abstraheren. In de vorige blogpost had ik deze foto van de combinatie getoond:
![]() |
| combi die niet bleek te matchen |
Je ziet dat de ijzers in deze afbeeldingen gestileerd zijn en dat ik met kleur en randen heb gewerkt. De keuze voor de kleuren bleek eerst lastig omdat de symboliek van kleuren een rol speelt. Ik kwam erachter dat er wat dat betreft op internationaal niveau geen consensus bestaat. Ik bedacht dat het in dat geval beter is me te richten op de symboliek die wij kennen. Zwart staat in dat geval voor dood en rouw. Het kruis staat voor de kruisiging, maar ook voor de zintuigelijke wereld in de horizontale lijn en de onstoffelijke wereld die door de verticale lijn wordt vertegenwoordigd. Dit bracht me bij de alchemie. In de alchemie staat zwart voor nigredo, het lood, wit voor albedo, de zuivering, het wassen en rood voor rubedo, sulfur, de steen der wijzen.
De alchemie kent zowel een scheikundige kant (de bewerking van metaal) als een mystieke beschouwelijke kant. De scheikundige bewerkingen van het metaal waren erop gericht het metaal te veredelen. In het geval van de oude alchemisten ging het daarbij om de transmutatie van lood naar goud. Deze kunst is in een ver verleden verloren gegaan, maar de psychische transformatie als proces van individuatie was voor C.G. Jung uitgangspunt voor zijn gedachtegoed.
Ik voeg een link toe naar een website waar zijn gedachtegoed word toegelicht:
https://www.dinekevankooten.nl/archief/de-drie-fasen-van-het-alchemistische-transformatieproces/
Nu zul je je misschien afvragen wat dit met mijn paard van doen heeft en of er überhaupt verband bestaat met een paard.
Verder is het de vraag wat het te maken heeft met het thema, dat door mijn collega's voorgesteld was. Zij meenden namelijk dat er nog een thema toegevoegd diende te worden. Dit zou men nodig kunnen vinden als men 'Figuratie en abstractie' als thema ontoereikend zou vinden. Ik vind dat echter niet.
Misschien voel je je nu geïnspireerd, getriggerd, geprikkeld of zie je het helemaal niet meer. Voel je vrij om een opmerking te plaatsen.
Wordt vervolgd
Francis(ca) te Brake, Deventer, Pact23.com/Pact23.blogspot.com
vrijdag 24 april 2026
Figuratie en abstractie, verslag van een maakproces
| Pakpapier met naad |
Kloppen
Er zijn blijkbaar verschillen in de voor en achter hoefijzers, ik ontdekte dit toen ik besloot 4 hoefijzers uit te printen, die alle van elkaar zouden moeten verschillen. Op internet las ik het volgende: 'Ouderwetse' voorijzers hebben doorgaans 1 lip, en de achter ijzers 2. Wat me echter ook opviel was dat de voorijzers ronder bleken te zijn dan de achterijzers, die wat langwerpiger waren. Dit concrete gegeven wenste ik mee te nemen in de uitvoering. Dit zal uiteindelijk ook zichtbaar zijn tijdens de expositie, tenzij ik er gaandeweg 'het maken' toch nog veranderingen in aan wens te brengen. Wat ik namelijk van belang vind is of het object dat ik maak, de manier waarop het op de wand bevestigd wordt en al die andere aspecten, die ik mee dien te nemen inzake de presentatie, kloppen. Dat KLOPPEN is heel moeilijk uit te leggen. Het beeld dient te kloppen.
![]() |
| een verroest hoefijzer |
| prints van verroeste ijzers |
Onderbeen en voet
Ik heb de 4 onderbeen stukken klaar en overweeg ze nog te strijken, het ene onderbeen is namelijk wat meer verfrommeld dan de andere. Ik zal dit echter eerst op proef moeten doen, omdat er een vouw zichtbaar zal zijn. ....Misschien dien ik deze objecten uiteindelijk alsnog te vervangen, dus een paar nieuwe te maken.
Ik heb ook de (gemiddelde) lengte van een volwassen paard opgezocht, want ik wil uitgaan van een realistische maat. Bij de hoefijzers van karton had ik eerst een kleiner formaat dan het in het echt zou hebben. Ik merkte dat me dat stoorde en besloot dus later de maten van echte hoefijzers aan te houden. De lengte van een paard is ruim 1.50 m. (bij een hengst 1.54, bij een merrie 1.53). Het hangt van de wandruimte af in hoeverre ik deze lengte kan realiseren. PS: Interessant is dat de schofthoogte gelijk is aan de lengte van het paard, het hoofd niet meegerekend: https://www.ancce-belgica.be/ras/rasstandaard/
Inmiddels ben ik ook een stuk verder met de hoefijzers: Zoals je kon lezen had ik ze eerst met een print van redelijk verroeste ijzers beplakt. Ik besloot eerst het 'ijzer' nog verder te kleuren met pastelpotloden, zodat een donkerder roestkleur ontstond. Deze ijzers heb ik met fixatief besproeid, maar ook daarna, toen ik de ijzers monteerde aan het object, was ik niet tevreden.
Dit had deels te maken met het gegeven dat ik in de holte kon kijken van het onderbeen van het paard, ik had immers alleen een hoefijzer van karton gemonteerd. Ik besloot daarop de zool van de voet van het paard erbij te tekenen, om zo het gat te dichten.

prints bewerkt, donkerder gemaakt 
hoefijzer met voetzool, figuratief
Het ijzer met voetzool heb ik er even ingeduwd en vervolgens heb ik het object provisorisch opgehangen om te kijken hoe het staat.
![]() |
| Combinatie figuratief - abstract |
Combi
Zoals je kunt zien is er sprake van een figuratieve voetzool met een figuratief verroest hoefijzer. In vergelijking met het object kun je immers stellen dat het hoefijzer en de voetzool herkenbaar zijn. Dit paste dus eigenlijk niet bij het geabstraheerde deel dat uit verpakkingsmateriaal bestaat. Wat niet past kan juist echter geslaagd zijn. Het is dus niet zo eenvoudig als het in eerste opzicht misschien lijkt. Het komt erop neer dat ik het object laat hangen en een tijdje afstand neem. Als kunstenaar moet je domweg altijd rekening houden met de extra tijd die daarvoor nodig is. Het maakproces vraagt om die luwte en tevens om periodes van grote onzekerheid en niet-weten hoe nu verder. Ook vraagt het maakproces tijd voor incubatie, voor het broeden, het dromen en het onbewuste.
Toen ik de volgende dag opnieuw keek vond en zag ik de match niet. Ergens had ik gehoopt dat het zou matchen, maar ik vond de combinatie uiteindelijk toch niet werken.
Enja, het paard ligt, want (of én) het paard is dood.
Wordt vervolgd
Francis(ca) la Braque-te Brake, Pact23.com
woensdag 8 april 2026
Figuratie en Abstractie in de beeldende kunst
Het is weer tijd voor een nieuwe post, of beter een reeks posts. Dit keer ga ik jullie meenemen (althans ik hoop dat dit lukt) achter de schermen van de termen figuratie en abstractie.
Het initiatief hiertoe ligt bij Jan van der Poel, een collega kunstenaar, die een concept lanceerde voor 'De Staat Van' 2026. Het concept luidt als volgt:
Van abstract naar figuratief of vice versa
Doel: verkennen/werken op of over de grens van abstract naar figuratief of omgekeerd. Kernvraag: wat is (nog) figuratief? Wat is (nog) abstract? Hoever kan een abstractie van een figuratie afliggen (of andersom) zonder de band te breken?
Voor alle duidelijkheid: 'De Staat Van' is de titel voor de expositie van professionele Deventer kunstenaars. Deze vindt ook dit jaar weer plaats in de Bergkerk. De toegang is gratis.
Voor nadere info hierover, zie: Bergkerkdeventer.nl/evenement/De-staat-van
Zoals je kunt lezen wordt er in subgroepen geëxposeerd. Wat onze subgroep betreft: deze bestaat uit zes personen. Drie personen gaan zich in 1e instantie richten op het maken/creëren van een figuratief werk en de andere drie (waaronder ik zelf) op een abstract werk. De idee is dat we vervolgens in reactie op het werk van een andere kunstenaar/kunstenares nog een 2e werk gaan maken.Materiaalkeuze, stijl, plat vlak of object.....Dit is allemaal aan de makers....
De Staat Van, periode 1
Inmiddels is vrijwel zeker dat onze subgroep in periode 1 zal gaan exposeren. Dit is van 18 juli t/m 16 augustus 2026. De opening van deze expositie is op 19 juli van 14.00 tot 16.30 uur (inloop vanaf 13.30 uur). Zie: Kunstenlab.nl/agenda/destaatvan2026/
Je bent van harte welkom.
Figuratie en Abstractie
In de kunst is een figuratief werk een werk dat herkenbare onderwerpen laat zien. Een abstract (of non-figuratief) werk is een werk waarbij herkenbaarheid minder of geen rol speelt, ofschoon het uitgangspunt of het object waar het werk op geïnspireerd is, nog wel herkenbaar kan zijn.
Tussen deze 2 vormen van kunst bestaat het abstraheren: de concrete voorstelling of waarneembare werkelijkheid (die als uitgangspunt diende voor het kunstwerk) is nog te herkennen tot aan de pure abstractie, waarbij bijv. alleen nog lijnen, vlakken of kleuren te onderscheiden zijn. NB: dit geldt niet alleen voor de beeldende kunst, maar ook voor muziek, literatuur, etc.
Deze serie van Mondriaan geeft een prachtig beeld van de abstrahering van een boom, waarbij het 3e werk een redelijk voltooide abstractie laat zien, die Mondriaan later zelfs nog verder geabstraheerd heeft tot hoekige vlakjes. Je ziet dat de eerste boom nog goed herkenbaar is als boom, bij de daarop volgende werken vond er verdere abstrahering plaats.
![]() |
|
Piet Mondriaan , abstraheren van een boom |
'Avond, rode boom' is uit de periode 1908-1910, 'De grijze boom' is van 1911 en de 'Bloeiende appelboom' is in 2012 geschilderd.
Wat betreft de 'Grijze boom' kun je zien dat kleur niet langer een rol speelt of in ieder geval minder dan bij de eerste boom. Zelfs de bloeiende appelboom laat minder kleur zien. Mondriaan werkte naar een pure vorm van kunst, een soort vergeestelijking, die balans en verstilling ademt. Het abstraheren (wat in dit geval duidelijk ook 'weglaten' inhoudt) werd voor hem een stijlmiddel om dit doel te bereiken. Daarbij liet hij zich inspireren door verschillende kunststromingen, zoals het Kubisme en Art Nouveau. De composities, waarbij lijnen en vlakken op het doek geordend werden, kun je als een einddoel beschouwen.
![]() |
| Mondriaan, Compositie 11, olieverf op doek |
Wordt vervolgd, www.pact23blogspot.com, www.Pact23.com
Francisca-Francis la Braque-te Brake, Deventer, april 2026
donderdag 24 juli 2025
EINDELIJK, de BERGEN
1. Großvenediger (3.666 meter)
2. Großes Wiesbachhorn (3.564 meter)
3. Klockerin (3.425 meter)
4. Großer Bärenkopf (3.396 meter)
5. Hoher Tenn (3.368 meter)
vrijdag 28 maart 2025
Villa Cavroix, groots en subliem
![]() |
| De ietwat kille uitstraling van de keuken |
![]() |
| De sobere uitstraling van de eethoek |
![]() |
| Let op de overeenkomsten met het Zwitserse zakmes. |
![]() |
| Indrukwekkende raampartijen, duurzame materialen |





















